«معمای دایرههای رنگی: چطور چشم اپتومتریست رنگهای پنهان را میبیند؟»
«خیلی از والدین وقتی میبینن من برای تست کوررنگی کودکشون از کتاب ایشیهارا استفاده میکنم، تعجب میکنن! اونها فکر میکنن این فقط یک سرگرمیه. اما در واقع، این کتاب یکی از هوشمندانهترین اختراعات تاریخ چشمپزشکیه.
دایرههای رنگی این کتاب جوری طراحی شدن که چشم با دید نرمال به راحتی اعداد یا اشکال رو از زمینه تفکیک میکنه، اما برای چشمهایی که در تشخیص رنگهای خاص (مثل قرمز و سبز) ضعف دارن، این دایرهها مثل یک استتار عمل میکنن! این تست به ما کمک میکنه بدون اینکه کودک خسته بشه یا بترسه، در عرض چند ثانیه به وضعیت بینایی رنگی پی ببریم. تشخیص زودهنگام این تفاوتها، به فرزندتون کمک میکنه که در مدرسه و یادگیری مفاهیم، اعتماد به نفس بیشتری داشته باشه.»
آیا تست کوررنگی تک چشمی انجام میشود؟
پاسخ کوتاه و قاطع اینه: بله، حتماً باید تست ایشیهارا به صورت تکچشمی انجام داد.
دلایل:
۱. نقاب چشم سالم یا Masking Effect
اگر یک چشم اختلال دید رنگ داشته باشه و چشم دیگه کاملاً سالم باشه، در حالت دید دوچشمی یا Binocular، چشم سالم میتونه به راحتی اون نقص رو پوشش بده یا به اصطلاح مغز اونقدر اطلاعات از چشم سالم دریافت میکنه که متوجه ضعف چشم دیگه نمیشیم. این یعنی نتیجه تست دوچشمی میتونه کاذب منفی یا False Negative باشه؛ یعنی ما فکر کنیم همه چیز نرماله، در حالی که یه مشکل پنهانه!
۲. تفاوت کوررنگی مادرزادی و اکتسابی
مادرزادی یا Congenital معمولاً دوطرفه یا Bilateral هست. یعنی اگر در یک چشم دیدی، به احتمال ۹۹٪ در اون یکی هم هست.
اکتسابی یا Acquired، بسیاری از بیماریهای عصب بینایی مثل نوریت اپتیک یا بیماریهای دژنراتیو یا مسمومیتها میتونن باعث اختلال دید رنگ یکطرفه یا Unilateral بشن. اگر تست دوچشمی باشه، ممکنه علائم یک بیماری جدی چشمی رو کاملاً از دست بدی!
۳. استاندارد طلایی یا Gold Standard
پروتکلهای استاندارد بالینی همیشه تاکید دارن که برای تشخیص دقیق و غربالگری علمی، هر چشم باید به صورت جداگانه تحت بررسی قرار بگیره تا وضعیت سیستم بینایی هر چشم به طور مستقل ارزیابی بشه.
من به عنوان یک اپتومتریست تست رو تکچشمی انجام میدم چون چشمها مثل یک تیم عمل میکنن. گاهی ممکنه یک چشم خیلی قوی باشه و ضعف چشم دیگه رو جبران کنه. برای اینکه خیالمون از بابت دقت ۱۰۰٪ راحت باشه و مطمئن بشیم هیچ اختلال پنهانی که حتی ممکنه ربطی به کوررنگی معمولی نداشته باشه وجود نداره، هر چشم رو جداگانه بررسی میکنم. اینطوری دقیقترین نتیجه رو داریم.
برای بچههای خیلی کوچیک که همکاریشون کمه، بله، گاهی سختگیری محض ممکنه جواب نده، اما برای کودکانی که میتونن همکاری کنن، تکچشمی انجام دادن تست، وظیفه حرفهای ماست.